Święty Franciszek z Asyżu jest kojarzony przez wiele osób z filozofią franciszkańską. Jest to rodzaj duchowości, który rzeczywiście został ukształtowany przez świętego Franciszka. Duchowość franciszkańska odznacza się przede wszystkim uczuciowym traktowaniem miłości Boga, wiernością Chrystusowi oraz oddawaniem głębokiej czci dla Bogarodzicy.

Filozofia franciszkańska opiera się głównie na naśladowaniu postawy Jezusa Chrystusa oraz na wyrażaniu ubóstwa i czystości. Życiorys św. Franciszka z Asyżu wyraźnie pokazuje, że ten włoski duchowny był zafascynowany Bożą dobrocią, która przejawiała się w różnych znakach na całym świecie: braterskiej wspólnocie, wytrwałości i szacunku dla ludzkiego cierpienia. Zdaniem świętego Franciszka do wstępowania na drogę pokuty zachęca poczucie własnej grzeszności oraz zależności od Boga.

Naśladowanie Chrystusa było według świętego Franciszka z Asyżu jedyną drogą, która mogła prowadzić do Boga. Dlatego należało brać przykład z pokory, ubóstwa oraz posłuszeństwa Bogu. Bardzo dużą miłością Franciszek darzył również Maryję, gdyż to właśnie Ona uczyniła Chrystusa bratem ludzi. Wyjątkowe przeżywanie miłości przez Franciszka można zauważyć także w wielu jego pismach. Warto podkreślić, że miłość do Boga w duchowości franciszkańskiej wyrażała się zarówno w stosunku do człowieka, jak i całego stworzenia. Dla Franciszka miłość bliźniego była więc miłością do wszystkich: bogatych, biednych, chorych oraz zdrowych.

Filozofia franciszkańska stała się główną przyczyną ruchu, który został nazwany franciszkanizmem. Ruch ten powstał na początku XIII wieku, a jego założycielem był sam Franciszek z Asyżu. Pojęcie to niekiedy związane jest również z powstawaniem zakonów franciszkańskich oraz z inspiracją motywami charakterystyczny dla filozofii franciszkańskiej.

Franciszkanizm jako ruch wziął swoją nazwę od Franciszka z Asyżu. To właśnie Franciszek rozpoczął propagowanie pokuty oraz nawracania się, stał się także głosicielem haseł nawołujących do reformowania Kościoła katolickiego od środka. Święty Franciszek bardzo szybko zdobył sobie grono naśladowców. To właśnie z myślą o nich powstała specjalna reguła zakonna, która została nawet zaakceptowana przez władze kościelne.

Ruch franciszkański dzięki temu zaczął rozprzestrzeniać się poza Półwysep Apeniński. Franciszkanie prowadzili działalność między innymi w Afryce oraz na Bliskim Wschodzie. Ruch był żywy jednak nie tylko w średniowieczu. Jest propagowany również w XXI wieku, głównie za sprawą zakonów franciszkańskich.